Wijnproeven bij Jávea: moscatel, bodega's en riuraus in de Marina Alta

Kun je wijn proeven bij Jávea?

Ja, al liggen de wijnhuizen zelf buiten het dorp. De Marina Alta, waar Xàbia bij hoort, is een subzone van de DOP Alicante, en de bodega's die bezoekers ontvangen liggen op 10 tot 30 minuten rijden in het binnenland. Wij vonden in Jávea geen bodega die individuele bezoekers op vaste tijden ontvangt. Reserveren vooraf is bijna overal nodig.

De officiële productievoorschriften noemen de subzone La Marina Alta met onder meer Xàbia, Xaló, Parcent, Llíber, Teulada, Benissa, Dénia, Gata de Gorgos, Pedreguer en Jesús Pobre. De zes bodega's verderop in dit artikel hebben rijtijden vanaf de oude stad van Xàbia die uiteenlopen van circa 10 tot circa 30 minuten.

Wat is moscatel, de druif van de Marina Alta?

Moscatel de Alejandría is de vlaggendrager van de Marina Alta, een witte druif die in de streek veel vormen aanneemt. Je proeft hem als droge witte wijn, als zoete likeurwijn (vino de licor) en in mistela. De druif rijpt vroeg: de oogst is een van de vroegste van Spanje en begint soms al vanaf half augustus.

De DOP Alicante noemt de moscatel de vlaggendrager van de Marina Alta. Uit dezelfde druif komen ook mousserende witte wijn en rozijnen. Op een etiket kan de vermelding Moscatel Alicante staan, maar alleen als wit of vino de licor volledig van Moscatel de Alejandría is gemaakt. Een bodega noemt dezelfde druif ook wel Moscatel Romano.

Mistela wordt weleens voor wijn aangezien, maar het is geen gegiste wijn. Het is druivenmost waaraan wijnalcohol is toegevoegd, zodat de alcoholische gisting niet op gang komt en de suikers van de druif behouden blijven. De officiële voorschriften beschrijven witte en rode mistelas als een eeuwenoude traditie die aan de lokale feesten is verbonden. Hoe dat in Jávea eruitziet, lees je verderop.

Wat is een riurau en wat hebben rozijnen met de streek te maken?

Een riurau is een landelijk gebouw waar druiven tot rozijnen werden gedroogd, beschut tegen regen en vocht. Het erfgoed draait om de rozijn van de moscatel de Alejandría, en in de 19e eeuw bereikte de rozijnenexport naar Europa, Rusland en Noord-Amerika haar hoogtepunt. De riuraus zijn er het blijvende gevolg van.

Kenmerkend voor de streek is dat de druiven vóór het drogen werden gebroeid. Daardoor waren ze veel eerder klaar. De toeristische route noemt riuraus zelfs monumenten van de rozijn. Sommige staan nog op het terrein van een bodega, zoals bij Montesanco en Casa Agrícola Pepe Mendoza.

Ook de geschiedenis van Xàbia zelf hangt eraan. De havenwijk Duanes de la Mar bloeide in de 19e eeuw dankzij de rozijnenexport. De Riurau d'Arnauda is steen voor steen verplaatst naar het Parc Municipal de Montaner en is sinds de afronding van de werken in december 2014 een gemeentelijke culturele ruimte. Wie wil zien hoe zo'n gebouw eruitziet, vindt het in dat park. Voor een langere route staat de Ruta dels Riuraus, in Jesús Pobre gepresenteerd en met Xàbia onder de deelnemende gemeenten, op de site van de Comunitat Valenciana.

Welke bodega's kun je bezoeken?

Zes bodega's zijn een serieuze kandidaat voor een bezoek: Les Freses in Jesús Pobre, Montesanco in Teulada, Casa Agrícola Pepe Mendoza in Llíber, Bodegas Gutiérrez de la Vega in Parcent en Bodegas Xaló en Bodegas Riko in Xaló. Reken bij alle zes op afspraak of reservering, niet op goed geluk.

Les Freses ligt in Jesús Pobre, in de gemeente Dénia, aan de voet van de Montgó, op voormalige aardbeienvelden. Het is de dichtstbijzijnde bodega en maakt droge en zoete moscatel. Een bezoek bestaat uit een proeverij van drie wijnen met lokale producten, altijd met reservering, in het Spaans en Engels.

Montesanco in Teulada maakt een eigen wijn van 100 procent moscatel, met riuraus op het landgoed. Het bezoek behandelt ook hoe rozijnen worden gemaakt. Je proeft vier wijnen, het duurt ongeveer anderhalf uur en je reserveert via de site van de bodega.

Casa Agrícola Pepe Mendoza in Llíber is een biologische bodega uit 1900 bij een oude riurau. Naast de moscatel de Alejandría werkt het huis met de druif Giró. Er zijn rondleidingen op vaste tijden, en je reserveert minstens 24 uur vooraf.

Bodegas Gutiérrez de la Vega in Parcent is een familiebedrijf dat sinds 1978 bestaat. De familie begon in een riurau in Xàbia en verhuisde in 1982 naar een oude olijfmolen in Parcent. Een bezoek is alleen op afspraak en wordt door de familie zelf begeleid, in het Engels of Spaans.

Bodegas Xaló is een coöperatie die in 1962 is opgericht en het laagdrempelige adres van de zes. Je vindt er eenvoudiger wijnen naast de betere flessen. Er zijn rondleidingen op vaste dagen. Je reserveert online minstens 24 uur vooraf, er geldt een minimum aantal deelnemers en het bezoek is alleen voor volwassenen. De winkel is dagelijks open.

Bodegas Riko in Xaló is een biologisch familiebedrijf met een oorsprong in 1921. Een bezoek loopt langs de wijngaard Toll de Gos en bevat een proeverij van wijnen en mistelas, via de Ruta del Vino de Alicante. Vraag vooraf na of er plek is.

Hoe ver rij je naar elke bodega?

Les Freses is met circa 10 minuten rijden vanaf de oude stad van Xàbia het dichtstbij. Daarna volgen Montesanco (circa 19 minuten), Casa Agrícola Pepe Mendoza (circa 26), Bodegas Riko (circa 29) en Bodegas Xaló en Bodegas Gutiérrez de la Vega (circa 30). De tijden zijn berekend zonder verkeer.

Les Freses, Jesús Pobre, circa 10 minuten: de korte rit, droge en zoete moscatel aan de voet van de Montgó. Montesanco, Teulada, circa 19 minuten: eigen 100 procent moscatel en uitleg over rozijnen. Casa Agrícola Pepe Mendoza, Llíber, circa 26 minuten: biologisch, bodega uit 1900 bij een oude riurau. Bodegas Riko, Xaló, circa 29 minuten: biologisch familiebedrijf met een wijngaard en mistela. Bodegas Xaló, Xaló, circa 30 minuten: de laagdrempelige coöperatie. Bodegas Gutiérrez de la Vega, Parcent, circa 30 minuten: een familiebedrijf in een oude olijfmolen.

Hoe plan je een halve dag wijnproeven?

Kies één of twee bodega's en reserveer vooraf. Les Freses past goed als je het kort wilt houden: 10 minuten rijden, met daarna een stop in Jesús Pobre zelf. Wie meer wil, rijdt het binnenland in en combineert twee bodega's in Xaló, Parcent of Llíber, die dicht bij elkaar liggen.

Bodegas Xaló en Casa Agrícola Pepe Mendoza vragen minstens 24 uur vooraf te reserveren, Bodegas Gutiérrez de la Vega werkt alleen op afspraak en Les Freses ontvangt altijd met reservering. Plan de dag dus niet op het laatste moment. Vraag bij het boeken hoe lang het bezoek duurt, zodat je twee bezoeken op één ochtend of middag niet te krap legt.

Wie de oogst wil meemaken, komt in de nazomer: die begint soms al half augustus. Reserveer dan ruim van tevoren en vraag de bodega wat je op dat moment kunt zien.

Kun je in Jávea zelf wijn proeven of kopen?

Kopen kan zeker: in de oude stad ligt Bodega Miguel, een wijnwinkel sinds 1972, en Bodega Jávea organiseert volgens de eigen website regelmatig proeverijen. Een echte bodegaproeverij met wijngaard vind je er niet, maar voor een fles Marina Alta voor thuis is het een goed begin.

Mistela proef je in Jávea vooral tijdens feesten. Op de vooravond van Santa Llúcia, half december, horen pompoenbeignets en mistela erbij, bij de Cremà del Pi rond Sant Antoni gaan noten en mistela rond, en bij Sant Sebastià eind januari coca maria met mistela. Welke feesten wanneer vallen, vind je in onze feestkalender.

Mag je autorijden na een wijnproeverij?

Alleen als je onder de Spaanse limiet blijft: 0,5 gram alcohol per liter bloed, of 0,25 milligram per liter uitgeademde lucht. Voor beginnende bestuurders in de eerste twee jaar en voor beroepschauffeurs ligt de grens op 0,3 gram per liter bloed of 0,15 milligram per liter adem.

Voor de bodega's heb je een auto nodig. Wijs daarom van tevoren een bestuurder aan, of spuug de wijn uit zoals bij een echte proeverij gebruikelijk is. De limieten komen uit het Spaanse algemeen reglement voor het verkeer.